سالی که گذشت، چه فکر کردم و چه شد!....

از ابتدای سال 1400 همچنان مراقب سلامتی  خود و خانواده ام بودم. از حضور در جاهای عمومی خودداری می کردم. امسال همه فکر می کردند که دیگر کرونا تمام می شود. اما غافل از این که این مهمان  ناخوانده، امسال هم مهمان کل جهان است. با تمام فراز و نشیب های دوران کرونا، در دراز مدت اکثر مردم در سبک و نوع زندگی شان تحولی شگرف بوجود آمد. بسیاری از کارهایی که قبلا تجربه نکرده بودیم به میمنت کرونا تست و تجربه جالب و فراموش نشدنی را کسب کردیم.

یکی از این تجربه ها شرکت در کلاس های غیر حضوری و آنلاین بود. من هم مانند بسیاری از افراد این تجربه جالب را امتحان کردم و طمعش را چشیدم . برایم تجربه خیلی دلچسبی بود. در ابتدای کرونا کلاس های آنلاین آزمون و خطا هم داشت. اما کم کم برای همه جا افتاد و بازده و عملکرد خوب و قابل توجهی بدست آمد. امسال کارگاه های مختلفی  شرکت کردم که هرکدام به نوعی برایم جدید و جذاب بود. در هنگام حضور در کارگاه ها به این فکر می کردم که چقدر خوبه آدم در خانه پشت میز کارش بشیند و لپ تاپ را روشن کند و در یک کلاس مورد علاقه ات شرکت کنی و از استاد و مطالب جدید و تاثیر برانگیز لذت ببری.

از کلاسهای آنلاین به خوبی استفاده کردم و برایم بهترین دستاوردها را در سال جاری داشت. به طوری که با برخی کتابها و نویسندگان خوب در حوزه های موضوعی مختلف آشنا شدم. تا جایی که فرصت شد کتابهایی را تهیه و خریداری کردم.  از میان کتابها تعدادی برایم لذت بخش آمد. در اینجا به طور مختصر خلاصه ای از کتابهایی که خواندم را اشاره می کنم.

1.کتاب عرق ریزان روح: توصیه هایی به نویسندگان جوان/ نویسنده جمال میرصادقی است. در این کتاب نویسنده به اصول داستان نویسی ، شناخت عناصر داستان، انواع داستان، برشی از داستان های نویسندگان بزرگی همچون تولستوی، چخوف، همینگوی، فاکنر و مارکز آورده شده است. در کتاب نویسنده توصیه های خوب و اثرگذاری به نویسندگان جوان می کند.

2. بیست و هشت اشتباه نویسندگان/ نویسنده جودی دلتون؛ ترجمه محسن سلیمانی است. کتاب درباره ی 28 اشتباه رایج که اکثر نویسندگان جوان و تازه وارد انجام می دهند اشاره دارد. اشتباهات نویسندگان در کتاب شامل همه جور نوشته می شود: از داستان و غیر داستان تا شعر، رمان ، مقاله و گزارش. برخی از این اشتباهات در بسیاری از قالب ها پیش می آید. اما با پرهیز از آن قالب ها نوشته های نویسندگان بهتر خواهد شد.

نویسنده در کتاب به این نکته اشاره می کند که هنگامی که استعداد و مهارت های شما در هم آمیخته شود از نوشتن لذت می برید. به طوری که خوب نوشتن تبدیل به یک عادت همیشگی خواهد شد. نویسنده برای این امر به اختصار فرمولی را ابداع کرده و در کتاب نوشته است.  استعداد+ مهارت=لذت.  کتاب 28 اشتباه نویسندگان بسیار کاربردی است. نویسنده تاکید دارد که بسیاری از نویسندگان ما دیر آمدند و زود می خواهند بروند. آن ها به استعداد اعتقاد دارند اما به مهارت کمتر توجه دارند. از اشتباهات خوب که نویسنده در کتاب به آن توجه و اشاره کرده است: در کار نوشتن امروز و فردا نکنید.  کلی گویی نکنید. از توصیف های خاص استفاده کنید. از بازنویسی نهراسید. از تحقیق غافل نشوید؛ اما در استفاده از آن افراط نکنید. در نقطه گذاری افراط نکنید.

3. شاهراه تاثیرگذاری/ شاهین کلانتری. کتابی درباره ی خلقِ زندگی خلاقانه است. در کتاب با ایده های مختلف برای برندسازی شخصی از راه خواندن، نوشتن، تولید محتوا و تاثیرگذاری آشنا می شوید. کتاب شاهرا تاثیرگذاری چکیده ای است از همه ی ایده هایی که نویسنده ی جوان طی سال های گذشته زندگی اش به طور عملی آزموده است. این کتاب بر مبنای جمله ی زیر نوشته شده است: « خلق و نشر مداوم محتوا شاهراه تاثیرگذاری است.»

کتاب به خواننده کمک می کند که برای تبدیل شدن به فردی تاثیرگذار برنامه بریزید. بهتر مطالعه کنید و از آموخته هایتان بهره ی بیشتری ببرید. فاصله ی مغز و دستتان را کم کنید و راحت و خلاقانه بنویسید. ایده ها و افکارتان را در سطح گستره تری هم رسانی کنید. جامعه ی هدف خودتان را بشناسید. برند شخصی خودتان را بسازید و قصه ی زندگی تان را به روایتی الهام بخش تبدیل  کنید. مطالب کتاب شامل: چرا تاثیرگذاری با محتوا؟، شجاعت خلاقیت، نوشتن، یادگیری، رسانه ی شخصی ما، مسیر توسعه ی فردی است.

 

کاریکَلَماتورنویسی

در یکی از روزهای زمستانی بهمن ماه به بهانه دریافت سررسید سال 1401 و نشانه کتاب  شورای کتاب کودک و شرکت در جلسه فرهنگنامه کودکان و نوجوانان به شورای کتاب کودک و فرهنگنامه رفتم. از زمان کرونا به شورا و فرهنگنامه نرفته بودم. از این که بعد از دوسال به آنجا می رفتم هیجان زده و خوشحال بودم. سررسید و نشانه کتاب امسال بسیار زیبا و خواندنی است.به طوری که با خواندن سررسید با طرح بسیار زیبا و مطالب جذاب آن آدم را بیشتر از پیش ترغیب می کند که حتما آن را تهیه کند و بخواند.

هر سال  پیام روز جهانی کتاب کودک به عهده ی «دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان»(IBBY) است. هر سال یکی از کشورهای عضو IBBY پیام روز جهانی کتاب کودک را اعلام می کنند. امسال پیام روز جهانی کتاب کودک با عنوان " داستان ها چون بال هستند، یاری مان می کنند تا به روز به روز اوج بگیریم"توسط نویسنده  کانادایی ریچارد ون کمپ نوشته شده و با تصویرگری جولی فِلت از شعبه ملی ( IBBY) کانادا کشیده شده است. شورای کتاب کودک هر سال در روی نشانه کتاب، پیام روز جهانی کتاب کودک را می نویسد و تصویر مربوط به پیام روز جهانی کتاب کودک طراحی می شود .

نویسنده کانادایی ریچارد ون کمپ  نویسنده ای از قوم بومی دوگریپ از اهالی فورت اسمیت در شمال غربی کاناداست. او 26 کتاب، از جمله کتاب هایی برای کودکان و خردسالان نوشته است. جولی فِلت نویسنده، تصویرگر و هنرمندی از تبار بومیان کِری مِتی کاناداست که جوایز پرشماری برای آثار خود دریافت کرده است.

سررسید سال جدید و تعدادی نشانه کتاب سال 1401 توانستم از شورا دریافت کنم. در این میان هم جلسه فرهنگنامه مثل همیشه خوب و پربار برگزار شد. بعد که کارم از فرهنگنامه تمام شد پیاده به طرف میدان انقلاب آمدم. همین طور که پیاده می آمدم ویترین کتابفروشی ها از نظرم جا نمی افتادند و با کنجکاوی محو تماشای ویترین کتابفروشی ها شده بودم. کتابی توجه ام را جلب کرد. به عنوان کتاب با دقت نگاه کردم و کتاب با عنوان " کاریکَلَماتور" نوشته پرویز شاپور بود که نشر مروارید چاپ و منتشر کرده است. لازم است که این را بگویم مدتی است یک دفترچه یادداشت تهیه کردم که مشخصات کتابشناختی کتابهای جدید و قدیمی را در آن می نویسم. این دفترچه یادداشت کوچک همیشه همراهم است. عنوان کتاب را در دفترم چک کردم و دیدم که مشخصات این کتاب در دفترم نوشته شده است. 

کتابهایی که در دفترم می نویسم بیشتر درلایوها و کارگاه خوب تولید محتوا استاد شاهین کلانتری با توجه به موضوع لایو ، تمرین های کارگاه محتوا معرفی شده اند. اتفاقا در کارگاه تولید محتوا، کاریکلماتورنویسی به عنوان یکی از تمرین های کارگاه تولید محتوا مطرح بود که هم زمان در کارگاه به طور عملی تمرین می کردیم. کارگاه محتوا و لایوهای صبحگاهی همه را به چالش می کشاند که به نظرم لذت بخش است، در کارگاه استاد کلانتری با روی گشاده همیشه پذیرای پاسخ به شاگردانشان هستند و انسان شریف، متواضع و سلیم النفسی هستند. با این حال، کتابهایی که در دفتر می نویسم تا حدودی آن‌ها را تهیه و خریداری می کنم و اگر امکان پذیر باشد تعداد محدودی را هم از کتابخانه به امانت می گیرم. در آن روز سه تا کتاب و  شماره های جدید مجله جهان کتاب و کاروان را خریدم. البته در فضای مجازی نسخه الکترونیکی این مجلات را از سایت طاقچه میشود تهیه کرد. اما همیشه کتاب و مجله نسخه کاغذی و چاپ شده شان را بیشتر دوست دارم و ترجیح می دهم داشته باشم.

کاریکلماتور موضوع جالبی است و جمله ای کوتاه همراه با نوعی طنز. واژه‌ی کاریکلماتور ترکیبی است از دو واژه‌ی کاریکاتور و کلمه. هدف نویسنده در این نوع نوشته آن است که با استفاده از آرایه های ادبی، تخیل و بازی با کلمات، فرد را به تفکر وا دارد. کاریکلماتور ممکن است به شکل جمله قصار و یا ضرب المثل و یا شعر در بیاید. این نوع از نوشتن می تواند باعث افزایش خلاقیت در جمله نویسی می شود. موضوع آن معمولا اشاره به پیش آمدی طنز ، عاشقانه های کوتاه و نکته های ظریف زندگی انسان دارد. اصطلاح کاریکلماتور را احمد شاملو در سال ۱۳۴۷ برای نوشته های پرویز شاپور در مجله خوشه که خودش سردبیر مجله بود به کار برده بود. از نظر شاملو، نوشته های پرویز شاپور کاریکاتورهایی اند که با کلمه بیان شده اند. از او هشت کتاب کاریکلماتور چاپ و منتشر شده است. از کتاب های دیگر کاریکلماتور کتاب « نانوا هم جوش شیرین می‌زند، بیچاره فرهاد» نوشته‌ی مهدی فرج الهی است. در اینجا منتخبی از چند کاریکلماتور از دو کتاب که در متن اشاره شد به اشتراک می گذارم.

- نسیم بهاری سرشار از صدای شکفتن شکوفه هاست.

- تمام مردم دنیا به یک زبان سکونت می کنند

- به مرگ بیشتر از زندگی مدیونیم.

- پوست موز قطار را از خط خارج کرد.

- ناودان آخرین قطره باران را نوشید

- زندگی فریادی است که با مرگ خاموش می شود.

- وقتی سن بالا می رود زندگی پایین می آید.

- گل کاغذی با باران می میرد.

- مغزم درگذشت افکارم بدون سرپرست ماند.

- شمعی که اشک نریزد تمام نمی شود.

- مدینه فاضله خروس مرغداری است.

- مهرش به دلم افتاد اما مهریه اش از دلم رفت.

- زیبارویان در جهنم زندگی بسر می برند.

- دفتر خاطراتم آن قدر شیرین است که هر پرنده ای روی آن می نشیند!

- گربه ها بیشتر از موش ها با مرگ موش موافقند!

- اندیشه در سکوت روزگار سپری می کند.

- لباسهایم توی چوب لباسی استراحت می کند.

- اگر معمار خشت را کج گذاشت بدان عاشق ثریا شده است.

- اندیشه در سکوت روزگار سپری می کند.

- سفر رفتم اما ساحلی نبود که شنا کنم.

- ساعت مثل چوب خط عمر می ماند.

- داروخانه انبار عزرائیل است.

- تشیع جنازه جشن تولد مردن است.

- چون عمر شهاب کوتاه است شتاب دارد.

- در زمستان پوست موز را نمی کنم چون می ترسم سرما بخورد.